Bài Columnist Kim Mi-hee
Vì sao mùi hương lại lưu lại lâu đến vậy
Khứu giác đi theo một con đường có phần khác biệt so với các giác quan khác. Những gì ta nhìn thấy hay nghe thấy phải trải qua nhiều bước trước khi trở thành ký ức, nhưng mùi hương thường được nói đến là có vị trí rất gần với vùng não xử lý cảm xúc và ký ức. Vì vậy, mùi hương không phải là thứ ta 'cố nhớ lại', mà giống như một cảm giác 'chạm đến ta trước'. Người ta cho rằng chính vì thế mà rất nhiều lần, trước khi kịp gọi tên đó là mùi gì, trái tim đã phản ứng trước rồi.
Chắc hẳn ai cũng từng có trải nghiệm này. Chỉ cần ngửi mùi sách cũ là hình ảnh thư viện thời thơ ấu hiện về; chỉ một mùi canh tương đậu nành thôi cũng đủ khiến cả gian bếp nhà bà hiện ra trước mắt. Không cần cố gắng gì cả, mùi hương dường như mang theo cả bầu không khí, nhiệt độ và tâm trạng của ngày hôm ấy. Đây không phải một năng lực gì thần bí, mà là một nét cảm giác rất tự nhiên mà ai trong chúng ta cũng có.
Khi lời nói dừng lại, mùi hương lên tiếng trước
Trong quá trình chăm sóc, sẽ có những ngày lời nói không thể nối tiếp trôi chảy. Có những lúc bạn hỏi mà câu trả lời đến chậm, hoặc nhìn cha mẹ mơ hồ không nhớ hôm nay là ngày bao nhiêu, vừa mới nói chuyện gì, và lòng bạn chùng xuống. Nhưng ngay cả trong những ngày như thế, có người từng thấy ánh mắt cha mẹ bỗng trở nên rõ ràng hơn một chút khi ngửi thấy mùi mỹ phẩm quen thuộc họ vẫn dùng, hay thoáng qua mùi bộ quần áo họ từng yêu thích. Đó là khoảnh khắc mà mùi hương thay lời nói làm điều mà ngôn từ khó lòng diễn đạt.
Mỗi lần chứng kiến những cảnh như vậy, tôi lại nghĩ lại rằng chúng ta không chỉ trò chuyện với nhau bằng 'lời nói'. Thay vì hỏi mẹ hôm nay ăn trưa món gì, chỉ cần cho bà ngửi một chút mùi món canh mà bà từng hay nấu, có lúc gương mặt bà giãn ra thấy rõ. Điều này không chữa khỏi bệnh hay làm sống lại những gì đã quên, nhưng nó có thể xoa dịu tâm trạng trong khoảnh khắc ấy, và tạo ra một khoảng thời gian ngắn để cùng nhau gợi nhớ lại ký ức.
Nhẹ nhàng đưa mùi hương vào cuộc sống hằng ngày
Điều quan trọng nhất khi đưa mùi hương vào việc chăm sóc không phải là tìm 'thứ mới', mà là tìm 'thứ quen thuộc' trước tiên. So với nước hoa đắt tiền hay tinh dầu xa lạ, mùi xà phòng mà cha mẹ đã dùng suốt cả đời, mùi kem dưỡng da họ ưa thích, hay mùi món ăn họ thường ăn lại có sức mạnh lớn hơn nhiều. Hãy thử nhớ lại mùi hương đó, và nếu có thể, đặt gần bên một chiếc khăn tay, một bánh xà phòng hay một tách trà có mùi tương tự để nó thoáng qua một cách tự nhiên. Không cần ép buộc ngửi, chỉ cần đặt nhẹ nhàng trong không gian là đủ.
Một điều tôi mong bạn nhớ kỹ là mùi hương phản ứng khác nhau tùy từng người. Cùng là mùi oải hương, nhưng có người thấy dễ chịu, có người lại thấy khó chịu. Khi lần đầu đưa một mùi hương mới vào, hãy thử với lượng thật ít, trong thời gian ngắn, và quan sát trước biểu cảm cũng như phản ứng của cha mẹ. Đừng mang tâm thế 'phải chữa lành điều gì đó' bằng mùi hương, mà chỉ cần nghĩ rằng mình đang tạo ra một chút không khí dễ chịu hơn cho ngày hôm nay là đủ.
Vì sao người chăm sóc cũng cần đến mùi hương
Nếu đọc đến đây mà bạn chỉ nghĩ về cha mẹ mình, xin hãy dành một chút thời gian nhìn lại chính ngày của bản thân. Người chăm sóc luôn quan tâm đến tình trạng của người khác trước, nên thường nhận ra mình mệt mỏi đến nhường nào chỉ khi đã quá muộn. Vào những lúc như vậy, mùi hương có thể trở thành một dấu phẩy nhỏ bé nhưng rõ ràng để nghỉ ngơi. Đó là khoảnh khắc ngắn ngủi khi rửa tay và thoa kem dưỡng, hay lúc pha một tách trà và hít hà làn hương bốc lên.
Bản thân tôi, trong những ngày chăm sóc cha mẹ, cũng từng có lúc khoảnh khắc duy nhất trong ngày dành riêng cho mình chỉ là giây phút ngửi một mùi hương. Không cần phải là một nghi thức cầu kỳ gì cả. Hãy chọn cho mình một mùi hương yêu thích, và tạo thói quen dành một chút thời gian hít thở cùng mùi hương ấy vào đầu ngày hoặc cuối ngày. Điều này không xóa hết mọi mệt mỏi, nhưng có thể trở thành cánh cửa nhỏ để tự chăm sóc bản thân, giúp ta dừng lại nhìn lại chính mình một chút.
Thực hành chăm sóc trái tim hôm nay
★☆☆Thực hành ngay hôm nay: Hãy mở cửa sổ và chọn một mùi hương quen thuộc trong nhà — cà phê, canh tương đậu nành, sách cũ, bất cứ gì cũng được — rồi từ từ hít thở sâu ba lần. Một khoảng thời gian ngắn tập trung vào khứu giác có thể giúp tâm trí lắng lại.
★★☆Tiến thêm một bước: Hãy nhớ lại một mùi hương mà cha mẹ đã gắn bó lâu năm — xà phòng, kem dưỡng, hay mùi món ăn họ thích — cùng ngửi với họ và nhẹ nhàng hỏi 'Ba/mẹ có nhớ mùi này không?'. Không có câu trả lời cũng không sao. Chỉ cần cùng nhau chia sẻ khoảnh khắc ấy là đã đủ.
★★★Khi có thời gian: Hãy nhỏ một hai giọt tinh dầu có mùi hương mà bạn thấy dễ chịu lên một chiếc khăn tay nhỏ, đặt trong ngăn kéo hoặc gần đầu giường, và khi kết thúc một ngày, hãy dành chút thời gian điều hòa hơi thở cùng mùi hương đó. Khi một mùi hương và thời điểm cố định được lặp lại, cơ thể có thể dần tiếp nhận đó như tín hiệu 'giờ là lúc được nghỉ ngơi'.
Nếu bạn hoặc người thân nhạy cảm với mùi hương hoặc có đường hô hấp yếu, khi lần đầu sử dụng hương thơm cho người cao tuổi, nhất định chỉ nên thử với lượng rất ít trong thời gian ngắn, và dừng lại ngay nếu thấy có dấu hiệu khó chịu.
For more heart-care stories, visit the Korea Self-Healing Association.
Kim Mi-hee — aromatherapist, social worker, certified care worker, and hospital companion manager — draws on her own experience caring for aging parents to write practical, useful guidance for caregivers in the same situation. The Korean Today, Nam-Incheon.
#TínHiệuChămSócTừTráiTimWiabi #TrịLiệuHươngThơm #MùiHươngVàKýỨc #ChămSócHằngNgày #TựChămSócBảnThân #KíchThíchNhậnThức #ChămSócGiaĐình
[ Phóng viên Kim Mi-hee: incheonsouth@thekoreantoday.com ]
Đăng ký Đại sứ quảng bá khu vực Đăng ký Trưởng chi nhánh The Korean Today — Nam Incheon
 |
<저작권자 ⓒ 코리안투데이(The Korean Today) 무단전재 및 재배포 금지>
