Bài Columnist Kim Mi-hee

Khi lời nói không chạm tới, bàn tay sẽ đến trước
Việc chăm sóc kéo dài thì những cuộc trò chuyện cũng ngắn dần. Đã ăn cơm chưa, đã uống thuốc chưa, có chỗ nào khó chịu không. Những câu cần thiết vẫn được trao đi, nhưng những lời thật sự sẻ chia lòng mình thì chẳng biết từ lúc nào đã vắng bóng. Cha mẹ vì áy náy mà chỉ lặp đi lặp lại câu ‘không sao đâu’, còn người chăm sóc như chúng ta cũng giấu đi nỗi mệt mỏi nên kiệm lời.
Những lúc ấy, bàn tay thành thật hơn lời nói. Người ta vẫn bảo làn da nhớ rất lâu hơi ấm của một bàn tay dịu dàng. Bàn tay đặt lên vầng trán nóng sốt thuở bé, bàn tay xoa bụng mỗi khi đau, tất cả chúng ta đều nhớ mang máng. Nhờ ký ức ấy mà một bàn tay đặt lên không cần giải thích gì cũng có thể thay cho câu ‘con ở bên cạnh mẹ/cha đây’.
Tôi làm nghề chuyên viên trị liệu bằng hương thơm (aromatherapist), đồng thời trực tiếp chăm sóc cha mẹ, và đã nhiều lần học được điều này. Có điều tôi muốn nói rõ: bàn tay mà tôi nhắc đến không phải là liệu pháp để chữa bệnh, mà là cách trao gửi tấm lòng để an ủi. Không tìm cách sửa chữa điều gì, chỉ ở bên cạnh, nhiều ngày như thế là đủ.
Những chuẩn bị nhỏ để biến đầu giường thành ‘chỗ của sự an ủi’
Một ngày chăm sóc thường rất bận rộn. Giữa tã lót, túi thuốc và việc nấu bữa ăn, chuyện trao đi sự vuốt ve cứ bị đẩy lùi mãi. Vì vậy phần lớn những lúc tay chúng ta chạm vào cha mẹ chỉ là lúc làm ‘việc phải làm’. Bàn tay thay quần áo, đổi tư thế, chuẩn bị thuốc là bàn tay bận rộn nên khó truyền được tấm lòng.
Bởi thế, những chuẩn bị rất nhỏ sẽ có ích. Chỉ cần nhúng khăn vào nước ấm, vắt thật kỹ rồi ủ trong tay một lúc, hạ ánh đèn trong phòng xuống một nấc, hoặc lấy sẵn một lọ dầu hay kem dưỡng để thoa tay là đủ. Vài việc chuẩn bị này thành tín hiệu rằng ‘từ giờ không phải là việc phải làm mà là thời gian cùng nghỉ ngơi’, để cả người nhận lẫn người trao đều có thể chậm nhịp lòng lại.
Khi dùng sản phẩm có hương thơm, xin hãy chọn loại dịu nhẹ, dùng một lượng nhỏ, và hỏi trước xem cha mẹ có thích không. Hương thơm có thể giúp xoa dịu tâm trạng, nhưng với một số người lại có thể xa lạ hoặc gây khó chịu. Kem dưỡng không mùi cũng chẳng hề thiếu sót. Điều quan trọng không phải là sản phẩm, mà là bầu không khí ‘thời gian này là dành cho người’.
Bắt đầu từ đôi bàn tay, xin phép và làm thật chậm
Nếu ngay từ đầu đã muốn chạm vào vùng rộng như vai hay lưng, nhiều khi lại thành ra gượng gạo. Nhất là với cha mẹ đã lâu ít được đụng chạm thân thể. Điểm khởi đầu dễ chịu nhất là bàn tay và cánh tay. Nắm lấy đôi bàn tay đã vì chúng ta mà làm lụng mỗi ngày là điều tự nhiên, và cũng ít gây áp lực cho cả hai bên.
Hãy thử mở lời một câu như ‘Mẹ ơi, để con nắm tay mẹ một chút nhé’, ‘Ba ơi, tay ba lạnh quá, con ủ ấm cho ba được không ạ?’ rồi mới bắt đầu. Lời xin phép cũng là cách trả lại cho cha mẹ phẩm giá rằng ‘chủ nhân của cơ thể mình vẫn là mình’. Những người được chăm sóc thường phải phó mặc thân thể cho tay người khác, nên câu hỏi nhỏ này đôi khi là niềm an ủi lớn.
Gần như không cần dùng lực. Hãy dùng đôi tay đã ấm phủ lên mu bàn tay cha mẹ, ôm lấy từng ngón tay một cách nhẹ nhàng như đang vuốt ve. Nếu thấy cha mẹ nhăn mặt hoặc rút tay lại thì dừng ngay, và hỏi ‘Hôm nay mình dừng ở đây nhé?’. Càng được tôn trọng sự từ chối, cha mẹ càng dễ đón nhận cái chạm của lần sau hơn.
Không chỉ người nhận, bàn tay của người trao cũng cần được nghỉ
Những người chăm sóc thường nói: ‘Tôi không có thời gian lo cho thân mình.’ Cả ngày đỡ cha mẹ dậy, dìu đi khiến vai và cổ tay cứng đờ, vậy mà chính đôi tay mình lại chưa một lần được xoa dịu. Bàn tay càng chăm sóc người khác càng cần có thời gian quay về với chính mình.
Thật ra thời gian trao đi cái chạm cũng có thể là lúc người trao được lấy lại hơi thở. Khi ôm lấy tay cha mẹ và thở chậm rãi, bạn sẽ cảm nhận được sức lực nơi vai mình cũng dần buông lơi. Khi xong, hãy thoa phần dầu còn lại lên tay mình. Vài phút ôm lấy mu bàn tay, vuốt từng đốt ngón tay sẽ là lời chào nhỏ gửi đến chính bạn, người đã vất vả cả ngày hôm nay.
Nếu thời gian này bỗng giống như một ‘bài tập phải làm’ nữa, thì bỏ qua một hai ngày cũng không sao. Sự an ủi sẽ mất sức mạnh ngay khi trở thành nghĩa vụ. Cứ bắt đầu nhẹ nhàng vào những ngày lòng còn thong thả, những ngày hai bên nhìn thấy nhau là đủ.
Những điều được truyền đi trong im lặng
Trong lúc những cái chạm qua lại, có lúc cha mẹ bỗng kể chuyện xưa. Đó có thể là chuyện ngoài chợ, nỗi vất vả thuở trẻ, hay tên những người nay không còn gặp được nữa. Những lúc ấy, đừng sửa lời hay vội đáp, hãy cứ để yên bàn tay và lắng nghe. Thời gian cùng nhau nhớ lại là khoảnh khắc quý giá làm hai tấm lòng gần nhau hơn.
Dù cha mẹ không nói gì, nhắm mắt nằm yên cũng không sao. Mối quan hệ mà sự im lặng không còn gượng gạo cũng là món quà mà việc chăm sóc lâu dài để lại. Lòng biết ơn và nỗi áy náy, sự lo lắng và tình thương chưa nói hết thành lời, cùng đi qua đi lại theo hơi ấm đầu ngón tay. Khoảng thời gian ấy, tôi gọi là ‘cuộc trò chuyện không lời’.
Tuy nhiên, cái chạm không giải quyết được mọi thứ. Nếu cơ thể đau ốm hoặc thấy dấu hiệu khác thường, nhất định phải trao đổi với bác sĩ điều trị hay chuyên gia, và thời gian này không thay thế cho việc đó. Thay vào đó, giữa những việc phải làm ấy, nó có thể là một dấu phẩy nhỏ giúp lòng được nghỉ ngơi.
Thực hành chăm sóc trái tim hôm nay
★☆☆Tối nay, hãy ngồi cạnh cha mẹ và hỏi ‘Con nắm tay mình một chút được không ạ?’. Khi được cho phép, dùng hai tay lặng lẽ ôm lấy tay cha mẹ chỉ trong 1~2 phút. Chỉ riêng việc chia sẻ hơi ấm không lời cũng có thể làm lòng cả hai thư thái hơn.
★★☆Trước hết dùng khăn nhúng nước ấm vắt kỹ ủ ấm đôi bàn tay cho cha mẹ, rồi lấy một giọt kem dưỡng, vuốt chậm từ mu bàn tay về phía các ngón tay. Mỗi bàn tay 2~3 phút, gần như không dùng lực, vuốt xuống bằng những động tác lớn là được. Quy trình càng đơn giản thì càng duy trì được lâu, và cảm giác da dễ chịu cũng có thể làm sự căng thẳng trong lòng dịu đi.
★★★Hạ ánh đèn trong phòng xuống một nấc và bật bản nhạc êm dịu mà cha mẹ yêu thích. Ngồi thoải mái trên ghế, ôm lấy từng bàn tay một và nói đôi lời ‘Hôm nay mẹ/ba vất vả rồi ạ’. Khi xong, dùng phần kem còn lại vuốt ve đôi tay mình theo cách tương tự. Người trao đi cũng phải được nghỉ ngơi thì ngày mai mới tiếp tục là bàn tay ấm áp.
Không chạm vào vùng da có vết thương, sưng, phát ban hoặc chỗ cha mẹ kêu đau; với sản phẩm dùng lần đầu, hãy thoa một lượng nhỏ lên mặt trong cổ tay để kiểm tra trước. Nếu có triệu chứng khác thường, việc tham vấn nhân viên y tế chuyên môn phải đến trước thời gian này.
For more heart-care stories, visit the Korea Self-Healing Association.
Kim Mi-hee — aromatherapist, social worker, certified care worker, and hospital companion manager — draws on her own experience caring for aging parents to write practical, useful guidance for caregivers in the same situation. The Korean Today, Nam-Incheon.
#TínHiệuChămSócTâmHồnWiaSsaem #HơiẤmĐầuNgónTay #NhậtKýChămSóc #ChămSócChaMẹ #TựChămSócMình #ChămSócBànTay #KoreanTodayIncheonNambu
[ Phóng viên Kim Mi-hee: incheonsouth@thekoreantoday.com ]
Đăng ký Đại sứ quảng bá khu vực Đăng ký Trưởng chi nhánh The Korean Today — Nam Incheon
![]() |
<저작권자 ⓒ 코리안투데이(The Korean Today) 무단전재 및 재배포 금지>


















